ماڵپەری بەهەشت

بەشە سەرەکیەکان
پرسیار و وەڵامی شەرعی
ئاماری ماڵپەڕ




ڕێکلام
عەلمانیەت حەقیقەت و مەترسیەكانی

الحمدُ لله ربِّ العالمين، والصلاة والسلام على مَن أرسله اللهُ رحمةً للعالمين، وعلى آله وصحبه وإخوانه إلى يوم الدِّين، أمَّا بعد:
1- پێناسەی عەلمانیەت
وشەی عەلمانیەت زاراوەیەكە بەڕەهایی هیچ پەیوەندیەكی بە وشەی عیلمەوە نیە، عەلمانیەت لە ڕووی سیاسیەوە بەمانای بێدینی دێت لە فەرمانڕەوایەتیدا، لە دانراوە ئیسلامیە جواروجۆرەكاندا گوزارشتەی (جیاكردنەوەی ئاین لە دەوڵەت) بۆ عەلمانیەت بە كاردەهێنرێت، كە ئەمەش مانایەكە كەموكورتی تێدایە و حەقیقەتی عەلمانیەتی تێدا بەرجەستە نابێت، بۆیە دەتوانین بە مانایەكی تر گوزارشت لە عەلمانیەت بكەین كە لەگەڵ حەقیقەتەكەی دا بگونجێت ئەویش بریتیە لە: (إقامة الحياة على غير الدين) واتە: دامەرزاندنی ژیان لەسەر بەرنامەیەكی تر جگە لە ئاین.
2- ئامانجی عەلمانیەت
عەلمانیەتی بێدینی: ڕێبازێكی دونیاییە ئامانجی دورخستنەوەی ئاینە لە دورستكردنی كاریگەری لە ژیانی دونیا، و بانگەشە دەكات بۆ دامەزراندنی ژیان لەسەر بنچینەیەكی ماددی لە لایەنە جیاوازەكانی سیاسی و ئابوری و كۆمەڵایەتی و ڕەوشتی و یاسایی و جگە لەوانەش لەسەر بنچینەی زانستی دونیایی ڕەها، و لە ژێر دەسەڵاتی عەقڵ و ئەزموندا، لەگەڵ ڕەچاوكردنی بەرژەوەندی بە جێ بە جێ كردنی بنەمای سود لەسەرجەم بوارەكانی ژیاندا پشت بەست بە بنەمای میكافیلی: (الغاية تبرر الوسيلة) لە فەرمانڕەوایەتی و سیاسەتی و ڕەوشتدا، دوور لە فەرمان و ڕێگریە ئاینیەكان كە لەویژدانی تاكدا دەمێنێتەوە و پەیوەندی نێوان خۆی و پەروەردگارەكەی تێپەڕناكات، و ڕێگەی پێنادات گوزارشت لە خۆی بكات مەگەر لە دروشمە ئاینیەكان یان ڕێوڕەسمەكانی پەیوەست بە ژن هێنان و وەلیمە و پرسە و هاوشێوەی ئەوانە.
3- دابەشكردنی عەلمانیەت
وە ئەو كەسە خودی حەقیقەتی نەپێكاوە كە عەلمانیەت دابەش بكات بۆ عەلمانیەتی مولحیدە واتە ئەوەی نكوڵی لە بونی دروستكار دەكات و بڕوای بە هیچ شتێكی ئاینی نیە، وە بۆ عەلمانیەتی نامولحیدە واتە ئەوەی كە بەشێوەیەكی بیردۆزی و هەربەدەم بڕوای بە بوونی دروستكار هەیە و نكوڵی لە بوونی پەیوەندی دەكات لە نێوان خوای بەرز و بڵند و ژیانی مرۆڤ دا و بانگەوازی پەرواێزخستنی ئاین دەكات لە دنیا و ژیان، و نكوڵی لە شەرعی خوا دەكات بە ئاشكرا یان نا ئاشكرا، چونكە عەلمانیەت لە هەموو وێنە و شێوازەكانی دا مولحیدە ئەوەش لەبەر ئەوەیە ئیلحاد بریتیە لە: لادان لە دینی خوا و شەرعەكەی، ئەمەش هەموو جۆرە لادانێك دەگرێتەوە لە دین، وە ئیلحاد لە بنەڕەتدا بەو شتانە دەوترێ كە شیركی تێدایە لەپەروەردگارێتی گشتی دا (الربوبية العامة) وە لە نكوڵی كردن لە ناوەكانی خوا یان سیفەتەكانی یان كردەوەكانی.
4- مەترسی عەلمانیەت
بەدڵنیاییەوە عەلمانیەت مەترسیەكی گەورەیە لەسەر ئاینی ئیسلام و موسڵمانان، و زۆرینەی موسڵمانان حەقیقەتەكەی نازانن لەبەر شاردنەوەی بە كۆمەڵە ڕووپۆشێكی جیاواز وەكو نیشتیمان پەروەری و ئیشتراكیەت و نەتەوەیی و جگە لەوانەش، هەروەك چۆن خۆی حەشارداوە لە پشت كۆمەڵە بیردۆزەیەكی وێرانكەرەوە وەكو فرۆیدی و داروینی و جگە لەوانەش، وە لایەنگرانی خۆیان هەڵواسیوە بە كۆمەڵە بەڵگەیەكی جێگیر ـ بە بڕوای خۆیان ـ لەكاتێكدا ئەوانە تەنها كۆمەڵە شوبهەیەكی لاوازن كە عەقڵ و واقیعیش ڕەتی دەكاتەوە: [ مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ] (العنكبوت: 41) نموونەی ئەو كەسانەی بێجگە لە خوا چەند دۆستێكیان بۆ خۆیان داناوە، هەروەك نمونەی جاڵجاڵۆكەیان بەسەرهاتووە كەخانوویەكی بۆخۆی تەنیوە ئاشكرایشە كەخانووی جاڵجاڵۆكە نابوودترین وسسترین خانووە ئەگەر ئەو راستییە بزانن و تێبگەن.
بەتایبەت ـ ئەو جۆرە عەلمانیەتە ترسناكە ـ كە لەدیمەنی پشتیوانكەر لە دین خۆی نیشان دەدات بۆ گومڕاكردن و سەرلێشێواندنی موسڵمانانی عەوام، ئەم جۆرە عەلمانیەتە ڕێگری لە حەج و نوێژكردن لە مزگەوتەكان ناگرێت، بەڵكو یارمەتی دروست كردنیشیان دەدات، و بەشداری ڕێوڕەسم و جەژنەكانیش دەكات، خەڵات و دیاریش دەدات بە پێشنوێژ و قورئان لەبەران، و لەوانەدا دوژمنایەتی و دژایەتی بۆ ئاین دەرنابڕێت لەگەڵ ئەوەشدا هەوڵێكی جدی دەدات بۆ قەتیس كردنی ئاین لە مزگەوتەكاندا و دورخستنەوەی لە بوارەكانی ژیاندا.
5- ئەو بوارانەی عەلمانیەت ئاینی لێ‌ دوورخستووەتەوە
• سیاسەت و فەرمانڕەوایەتی كە جێبە جێ كردنی عەلمانیەت تیایاندا ڕونە و شاراوە نیە بۆ كەسی بینا.
• فێركردن و مەنهەجەكانی و جێ بە جێ كردنی عەلمانیەت تیایاندا كەسی ژیر نكوڵی ناكات.
• ئابوری و نیزامە مالییەكان و جێ بە جێ كردنی عەلمانیەت تیایاندا دیار و ئاشكرایە بۆ كەسی تەماشاكەر.
• یاسا مەدەنی و كۆمەڵایەتی و ڕەوشتیەكان و جێ بە جێ كردنی عەلمانیەت تیایاندا گومانی تێدا نیە.
6- عەلمانیەت و بەها ڕووحیەكان
عەلمانیەت بەها ڕوحیەكان بە بەهای نەرێنی (سلبی) دادەنێت و بوار دەكاتەوە بۆ بڵاوبونەوەی ئیلحاد و ڕۆژئاوایی بون و بەرەڵایی و پشێوی ڕەوشتی، و بانگەشەی ئازادی ئافرەت دەكات وەكو لەگەڵ ڕۆیشتنێك لەگەڵ شێوازی ڕۆژئاوایی كە پەیوەندی حەرامی نێوان نێر و مێ بە تاوان دانانێت ئەمەش بە تەواوی دەرگا دەكاتەوە بۆ هەڵسوكەوتە خراپەكان كە بوەتە هۆی داڕوخانی خێزان و پەرتەوازەكردنی بەمەش نەوەیەك پەروەردە دەبێت بە پەروەردەیەكی بێ دینی لە كۆمەڵگایەكدا كە ڕێگری دینی و دەنگی ویژدانی زیندووی تێدا نامێنێت، و هەڵچوونی غەریزە دنیایەكان وەكو سود و تەماح و ناكۆكی لەسەر مانەوە و جگە لەوانەش داواكاریە مادیەكان شوێنی دەگرێتەوە بە بێ گرنگی دان بە بەها ڕوحیەكان.
ئەوە ئەو عەلمانیەتەیە كە لە جیهانی ئیسلامی و عەرەبی دا بڵاوبوەتەوە بە كاریگەری ئیستیعمار و هەڵمەتەكانی بەگاور كردن و بێ ئاگایی هەڵخەڵەتاوان لە هاوپێستانی خۆمان كە دروشمەكانیان بەرز كردووەتەوە و پیلانەكانیان جێ بە جێ كردووە.
7- شوبهە و گومانی عەلمانیەكان
لەسەر كۆمەڵە شوبهەیەك كە لە ئەو پەڕی گومڕایی دایە بانگەوازەكەیان بونیاد ناوە كە سەریان لە خەڵكی عەوام شێواندوە و شوبهەكانیشیان بریتین لە:
• تانەدان لە قورئانی پیرۆز و گومان دروست كردن دەربارەی پێغەمبەرایەتی.
• بانگەوازی ئەوەی كە شەریعەت وشك بەستوە و لەگەڵ شارستانیەتدا ناگونجێت، و ئەوروپا پێش نەكەوتوە تاوەكو وازی لە ئاین هێناوە.
• بانگەوازی ئەوەی كە ئیسلام دانیشتوە و ناتوانێت بگات بە پەرەسەندنەكانی ژیاندا و ئازادی بیروڕا كپ دەكاتەوە.
• بانگەوازی ئەوەی ئاینی ئیسلام مەبەست وئامانجەكانی تەواو بوە وهیچی نەماوە تەنها كۆمەڵە دروشمێكی ڕوحی نەبێت.
• بانگەشەی ئەوە دەكەن كە زمانی عەرەبی دواكەوتوە و لەگەڵ زانست و پێشكەوتندا ناڕوات و بێ توانایە لەگەیشتن بەكاروانەكانی شارستانی و گەشەسەندن.
ئەوەی تێبینی دەكرێت كە عەرەبی هەرچەندە زمانی ڕەسمیە لە وڵاتە عەرەبیەكاندا بەڵام لە زۆرینەی دامەزراوە كارگێڕی و زانكۆییەكان و بوارە پزیشكیەكاندا پەراوێز خراوە بەتایبەتیش لە وڵاتە عەرەبیە ڕۆژئاواییەكاندا (البلدان المغاربية) و زمانی فەرەنسی جێگای گرتووەتەوە و بووەتە زمانی دواندن و پەیوەندی لە گۆڕەپاندا و زمانی عەرەبی وردە وردە بەرەو دوا ڕۆیشتوە چونكە دەزانن زمانی قورئانە و كلیلی زانستە شەرعیەكانە ـ بۆیە بەو شێوەیە دژایەتی دەكەن ـ.
• دەڵێن بەشێوەی كرداری شەریعەت جێ بە جێ كراوە لە سیاسەت و فەرمان ڕەوایی و بوارەكانی تریشدا چونكە فیقهی ئیسلامی حوكمەكانی لە یاسای ڕۆمانیەوە وەرگرتوە.
• بانگەشەی ڕەقی وتوندی شەریعەت دەكەن لە سزا شەرعیەكانی وەكو كوشتنەوە ودەستبڕین وڕەجم وجەڵدە لێدان و...
وە دەڵێن با سزایەكی گونجاو تر دابنرێت ئەویش بە هێنانی نیزام و بەرنامەی بێدینی لە ڕۆژئاواوە چونكە ئەو بەرنامانە ـ بەوتەی ئەوان ـ ڕەحمەتی تێدا زیاترە.
8- بانگەشەی عەلمانیەت
ئەمە بانگەشەی عەلمانیەكانە بە شێوەیەكی گشتی كە كار دەكەن بۆ پەكخستنی شەرعی خوای بەرز و بڵند لە ڕێگەی كەسایەتی و گۆڤار و ڕۆژنامە و...، وە جیاكردنەوەی ئاینە ڕاستەكەی خوای گەورە بە تەواوی لە ژیانی كۆمەڵگا و قەتیس كردنی لە تەسك ترین سنور و بوارەكاندا ئەمەش وەكو شوێنكەوتنێك بۆ ڕۆژئاوا لەبیركردنەوە و هەڵسوكەوتەكانیان كە ئامانجیان هەڵوەشاندنەوەی ئیسلام وخۆڕزگار كردنە لەئەركە دینیەكان و بەهاكانی و گۆڕینی پێناسی موسڵمانان، وپچڕاندنی پەیوەندیان بە ئاین و نەتەوەكەیان و نەهێشتنی دۆستایەتیان بۆ ئاینەكەیان لە ڕێگەی دۆستایەتی كردنی ڕۆژئاوای ڕق لە دڵەوە.
9- ئیسلام ئاین و دەوڵەتە
ئیسلام ئاین و دەوڵەتە بەتەواوی ئەوە ڕەت دەكاتەوە كە لەمپەری بتەو لە نێوان جیهانی مادە و جیهانی ڕوح دابنرێت وە بە هەڵگەڕانەوەی دادەنێت، هەروەها لەبەر پاكێتی و ڕوونی و سەلامەتی بیروباوەڕ و ڕەوشتی قبوڵی بڵاوبونەوەی نەخۆشیەكانی كۆمەڵگای ڕۆژئاوا ناكات لە ئیلحاد و بڵاوكردنەوەی بێ ڕەوشتی و بەڕەڵایی و سەرجەم بیروباوەڕ و ڕەوشتە پیسەكانی تر كە دەبێتە هۆی داڕووخانی بیروباوەڕی یەكتاپەرستی و تێكشكاندنی خێزان و كۆمەڵگا.
ئیسلام فەرمان بە موسڵمان دەكات كە هەموو بوارەكانی ژیانی بۆ خوا بێت: كارەكانی و وتەكانی و هەڵسوكەوتەكانی و ژیان و مردنی هەمووی بۆ خوا بێت سبحانە و تعالی: ﴿ قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا شَڕيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴾ (الأنعام: 162 ـ 163).
بڵێ: بە ڕاستی نوێژ و حەج و قوربانیی و ژیان و مردنم گشت هەر بۆ خوای پەروەردگاری جیهانەكانە كە هیچ هاوەڵێكی بۆ نیە هەر بەوەش فەرمانم پێدراوە، دەبێ هەربۆخوا بژیم وبمرم، دیارە كەیەكەم كەسیشم لەڕیزی موسڵمانانی ئەم ئوممەتەدا.
وآخِرُ دعوانا أنِ الحمدُ لله ربِّ العالمين،
وصلَّي الله علي محمَّدٍ وعلي آله وصحبه وإخوانه إلي يوم الدِّين، وسلَّم تسليمًا
نوسینی: شێخ محمد علی فركوس
وەرگێڕانی بە دەستكاریەوە: إدریس محمود

www.ba8.org

بینێرە بۆ هاوڕێکەت
چاپکردن
ستایڵ
  • قەبارەی فۆنت
    • گەورەکردن:
    • zoomin
    • بچوک کردنەوە:
    • zoomout
  • جۆری فۆنت
    • ههەڵبژاردن:
  • ڕەنگی فۆنت
    • هەڵبژاردن:
  • بنەڕەتی کردنەوە
    • بنەرەتی
ڕێکلام