ماڵپەری بەهەشت

بەشە سەرەکیەکان
پرسیار و وەڵامی شەرعی
ئاماری ماڵپەڕ




ڕێکلام
دیوی شاراوەی فلیمی (براءة المسلمين)‏

بەڵێ‌ تەنانەت ئەكتەرەكانی فلیمەكەیشت بەریئن لە فلیمەكەت‏
كەس گومانی نیە لەوەی كە جولەكە و خاچ پەرستان هەر لە سەرەتای دابەزینی سروشەوە دژایەتی ئەم ئاینە و پەیامبەرەكەی ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ ئەكەن و تا ئەمڕۆ بەبەردەوامی لە پلان داڕشتندان بۆ عەیبدار كردنی ئەم ئاینە پیرۆزە و پەیامبەرە مەزنەكەی (صلى الله عليه وسلم)‏، چونكە ‏باش دەزانن ناتوانن مەشخەڵی ڕوناكی ئەم ئاینە بكوژێننەوە و لەناوی ببەن. جا پێوستە موسڵمان بەم جۆرە كارانە سەرسام نەبێ‌ و ‏هەمیشە چاوەڕوانی لەوە خراپتریشیان لێ‌ بكات. ‏
دوژمنایەتی كردنی ئەو دەرون نەخۆشانە بۆ ئەم ئاینە لە چەندین ئایەتدا خوای پەروەردگار ئاماژەی بۆ كردوە هەروەك ‏ئەفەرموێ‌: [ لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِينَ آمَنُواْ الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُواْ ] (المائدة: 82).
وە هۆكاری ئەم دژایەتی كردنەیشیان بریتیە لە ئێرەیی بردنیان بەوەی ئێمە موسڵمانین و ئەوان بێ‌ باوەڕن هەربۆیە ئەیانەوێ‌ ‏بەم جۆرە كارانە ئێمەش وەكو خۆیان گومڕا بكەن هەروەك خوای پەروەردگار ئەفەرموێ‌: [ وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّاراً حَسَداً مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ] (البقرة: 109).
جا وەك ئاشكرایە دوای ئەوەی (نقولا باسیلی نقولا) ـی دەرون نەخۆش بەناوی (براءة المسلمين) فلیمێكی دەرهێناوە، بە خەیاڵی ‏نەخۆشی خۆی پێی وایە ئەم ناوە توانجدانە لە موسڵمان و روشاندنە بۆ كەسایەتی پەیامبەرمان ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، لە كاتێكدا بە بڵاوبونەوەی ‏تەنها (13) خولەكی فلیمەكە تەنانەت ئەكتەرەكانی فلیمەكەیشی بەرائەتی خۆیان لەو كارە دەربڕی و رەتیان كردەوە كە زانیبێتیان ‏ئەو فلیمە سەبارەت بە پەیامبەری موسڵمانان ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ و ئاینەكەیان بێت.‏
‏ سینارست و دەرهێنەری ئەم فلیمە كەسێكی (قبطي) میسریە خاوەن رەگەزنامەی ئەمریكیە بەناوی (نقولا باسیلی نقولا) وە ‏دەرچوی بەشی ئادابە لە جامعەی قاهیرە هەروەك لە چاوپێكەوتنێكدا هاتووە كە لە موقعی (رادیۆ سوی) لەگەڵیا ئەنجامی دراوە، وە ‏ئەم كەسایەتە خۆی كەسێكی دزو خراپە لە ساڵی 2011 حوكم دراوەتە سەریا بە بەندكردنی بۆ ماوەی 21 مانگ بە تۆمەتی دزی و ‏فڕوفێڵ وە 790 دۆلار غەرامەی دراوەتە سەرا وەك قەربووكردن و بژاردن، هەروەها بۆی نەبووە بۆ ماوەی پێنج ساڵ كۆمبیوتر و ‏ئینتەرنیت بەكار بهێنێ‌ مەگەر بە رەزامەندی چاودێری رەوشت. ‏
ئەگەرچی ناوبراو نكۆڵی دەكات لەوە ناوی باسیلی بێت بە حوكمی ئەوەی ئەڵێ‌ من باسیلی دەرهێنەر ئەناسم كەچی رۆژنامەی " ‏نیویورك تایمز " ئاماژەی بەوە كردوە كەوا ئەو ژمارە تەلیفۆنەی كە (باسیلی) بەكاری هێناوە لە گفتوگۆكردنی كە پێش ماوەیەك ‏بۆ (وول ستریت جورنال) قسەی كردوە هەمان ژمارەكەی نیقولایە.‏
ئەمە كورتەیەك بوو لەسەر ناوبراو كە بەڵگە بوو لەسەر درۆزنی و خراپی ئەو كەسایەتیە، هەر ئەمەش وای لێكردووە تەنانەت ‏ئەكتەرەكانی فلیمەكەیشی فریو بدات، چونكە پێی وتبون فلیمەكە باسی شتێك دەكات كەچی دواتر درۆی كردووە.‏
ئەم كەسە نەخۆشە كە زانیویەتی هیچ ئەكتەرێك ئامادە نیە لە فلیمێكی بێ‌ سەر و بەری سەرتاپا درۆ بەشداری بكات ناچار ‏كڵاوی كردۆتە سەر ئەكتەرەكان هەوەك رۆژنامەی (الغاردیان) ئاماژەی بەوە كردووە: كە ئەوانەی لەم كارە بەشداریان كردووە ‏فریودراون لە دوو لاوە:‏
یەكەم: ئەم دەرون نەخۆشە ئەكتەرەكانی وا تێگەیاندووە كە فلیمەكە ناوی (مقاتلو الصحراء) ە. ‏
هەروەها ئەكتەرەكان ئاماژەیان بەوە كردوە كە بێ‌ ئاگابوون لەوەی فلیمەكە دژایەتی كردن بێ‌ بۆ موسڵمانان بەڵكو وا تێگەینراون ‏باس لە مێژووی كۆنی میسر دەكات.‏
دووەم: ئەو گفتوگۆیانەی ئێستا لە فلیمەكەدا دەرئەكەوێ‌ پێچەوانەی ئەو دەقانەیە كە ئەكتەرەكان لە فلیمەكە وتویانە، ‏چونكە ئەو سیناریۆیەی ئەمان لەبەریان كردوە و وتویانە هیچ قسەیەكی تیا نەبووە سەبارەت بە پەیامبەر محمد ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، كەچی بۆیان ‏دەركەوتوە دەنگەكانی ئەمان دەستكاری كراوە و دەنگی تری لە جێگە دانراوە وەك رۆژنامەی " نیویورك تایمز " پێی وایە لەپاش ‏پیاچونەوە بۆ جوڵەی لێوی ئەكتەرەكان و بەراورد كردنی لەگەڵ قسەكان پشت راستی قسەی ئەكتەرەكان ئەكاتەوە لەوەی دەستكاری ‏دەنگەكان كرابێ‌، وە خودی دەرهێنەر ئەو هەواڵەی پشت راست كردۆتەوە كە دەستكاری حیوارەكانی كردوە و گۆڕیویەتی هەروەك ‏ژنە ئەكتەر (سیندی لی غارسیا) كە لەچەند بەش و وێنەیكی فلیمەكە دەر ئەكەوێ‌ ئەڵێ‌: لە فلیمەكە من رۆڵی دایكێك ئەبینم كە ‏ناچار ئەكرێت بە دەستهەڵگرتنی لە مناڵەكەی بۆ كەسێك بەناوی (ماستر جورج).‏
وە ماڵپەڕی پاڵاوتەكردنی ئەكتەرەكان باس لە كەسایەتیەك ئەكەن لەو فلیمە بەناوی (جۆرج كە كەسێكی ستەم كار و بەهێزە، ‏بەڵام لەو 13 خولەكە دەنگێكی تر خراوەتە شوێن دەنگەكەی غارسیا كە هێنانی ناوی (محمد) ـە ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ لە جیاتی (جۆرج) هەروەك لە ‏ماڵپەڕی ئەلیكترونی ‏gawker.com‏ ئاماژەی پێ‌ ئەكات، وە ئەڵێ‌: ئەو سیناریۆیەی من بینیم هیچ پەیوەندیەكی بە موسڵمانان و ‏پەیامبەرەكەیانەوە ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ نەبووە تەنانەت ناوی محمدیشی ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ تیا نەبووە هەربۆیە كە ئەنجامی كۆتایی فلیمەكە ئەبینێ‌ توشی ‏سەرسوڕمان ئەبێ‌، وە دوچاری حاڵەتێكی دەرونی خراپ بووە. وە ئەڵێ‌: ئەمە بەلای منەوە جێگای باوەڕ نیە وەك بڵێی ئەم فلیمە ‏هیچی لەوانە تیا نیە كە تصویرمان كردوە.‏
وە هەر لە هەمان ماڵپەر بەرگری لە هاوڕێ‌ ئەكتەرەكانی تری كرد و وتی: ئەوانیش فڕیودراون لەلایەن دەرهێنەرەوە. وە ‏بڕیاری داوە داواكاریەكی دادوەری لەسەر بەرز بكاتەوە، وە ئەڵێ‌: پەیوەندیم پێوە كردووە و پێم وتووە بۆچی من خستۆتە ئەم ‏موقفە خراپە كە ئەو هەموو خەڵكە ئەكوژرێ‌ بەهۆی فلیمێكەوە كە بەشداریم تیا كردووە ؟ ئەڵێ پێمی وت: هەڵەی من نیە.‏
وە ئەوەی وتەی ئەم ئەكتەرانە پشت راست بكاتەوە خودی قسەكانی (نیقولایە) كە لەو گفتوگۆیە دەركەوتووە كە بۆ موقعی ‏رادیو سەوا ئەنجامی داوە:‏
پرسیار: هەندێ‌ لەو ئەكتەرانەی بەشداریان لە فلیمەكە كردووە ئەڵێن: دوچاری فریودان هاتوون لەلایەن تۆوە ؟ وە ئەڵێن: ‏پێمان وابووە بەشداری لە فلیمێك ئەكەین سەبارەت بە میسر پێش 2000 ساڵ ؟‏
باسیلی: ئەو ئەكتەرانەی بەشداریان كردووە سەر بە هیچ سەندیكایەكی پیشەیی نین هەربۆیە مافی ئەوەیان نیە رەخنە بگرن ‏لە شێوەی كۆتایی فلیمەكە بەڵكو دەرهێنەر مافی هەموو جۆرە گۆڕانكاریەكی هەیە لە فلیمەكە چۆنی بوێت.‏
پرسیار: كەواتە خۆیشت دان ئەنێی بەوەی ئەكتەرەكانت فریو داوە ؟
باسیلی: ئەوە مافی دەرهێنەرە، دەرهێنەر مافی ئەوەی هەیە هەرچیەك بكات لەو فلیمە لە گۆڕانكاری بەبێ‌ پرس كردن بە ‏ئەكتەرەكان.‏
ئەمە حاڵی ئەو سینارست و دەرهێنەرە درۆزنە دەرون نەخۆشەیە، كە تەنانەت لەگەڵ ئەكتەرەكانیش درۆی كردوە و فریوی ‏داون. بەڵام پرسیاری گرنگ لێرەدا ئەوەیە چۆن بەرەنگاری ئەم كارە دزێوە ببینەوە ؟ ‏
بەڕاستی ئاینی ئێمە ئاینی ئاشتی و رێزگرتنە، دوژمنانی ئیسلامیش ئەیانەوێ‌ بۆ بەرپەرچ دانەوەی ئەم حاڵەتە هەر جولەكە و ‏خاچ پەرستێكمان دەست كەوت ـ كە ئەهلی زیمە لە وڵاتی موسڵمانا، یان پەیمان پێدراون ـ بیكوژین و ئاژاوە گێڕی بكەین بۆ ئەوەی ‏بڵێن: دەرهێنەر راستی كرد ئیسلام ئاینی خوێن رشتنە. خوای پەروەردگاریش ئەفەرموێ‌:  [ وَدُّواْ لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُواْ فَتَكُونُونَ سَوَاء ] (النساء: 89).
دەرهێنەر و پشتیوانانی ئەیانەوێ‌ ئێمەش بە قسەی خراپ و جوێن دان و ئاژاوە گێڕی وەڵامیان بدەینەوە بۆ ئەوەی وەكو ئەوان ‏بین لە زمان پیسی و خراپی. هەربۆیە پێویستە ئێمەی موسڵمان هەڵوێستێك بنوێنین كە هەموو جیهان شایەتی بۆ بدات كە ئیسلام ‏ئاینی ئاشتی یە نەك خوێن ڕێشتن بە ناحەق، پێویستە بە زانست و بە ڕەوشت بەرپەرچی ئەم جۆرە بوختان و درۆیانە بدەینەوە، ‏بە زیندوو كردنەوەی سوننەت و گرتنە بەری رێبازی پەیامبەرمان ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ بۆیان بسەلمێنین و پێیان بڵێن: ئەمە ئەو رەوشت و بەها ‏بەرزانەیە لە پەیامبەرمانەوە ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ بۆمان بەجێماوە، دەبێ‌ بە ئاكار و رەفتاری جوان پێیان بڵێین: ڕووتان ڕەش بێت ئەمەیە ڕەفتاری ‏پەیامبەرمان ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ كە بریتیە لە قورئان، دەبێ‌ ئەوەش بۆ جیهان بسەلمێنین موسڵمانان شەرخواز نین، بەڵام قبوڵیش ناكەن ‏سنورەكانیان ببەزێنن.‏
---------------------------------
سەرچاوەكان:‏
صحيفة " الغارديان "
صحيفة " نيويورك  تايمز "
وكالة " إنترفاكس " الروسية للأنباء.
موقع " راديو سوا ".
ميدل ايست أونلاين.

www.ba8.org

بینێرە بۆ هاوڕێکەت
چاپکردن
ستایڵ
  • قەبارەی فۆنت
    • گەورەکردن:
    • zoomin
    • بچوک کردنەوە:
    • zoomout
  • جۆری فۆنت
    • ههەڵبژاردن:
  • ڕەنگی فۆنت
    • هەڵبژاردن:
  • بنەڕەتی کردنەوە
    • بنەرەتی
ڕێکلام