ماڵپەری بەهەشت

بەشە سەرەکیەکان
پرسیار و وەڵامی شەرعی
ئاماری ماڵپەڕ




ڕێکلام
حوكمی نوێژكردنی پیاوان بە پۆشاكی شۆڕەوە (بەشی یەكەم)

الحمد لله وحده، و الصلاة والسلام على من لا نـبـي بعده:
‏ لەبەر كردنی جلی شۆڕ لە خوارووی قاپدان ‏‏(قولەپێ) وە چ بۆ فیز و تەكەبور لەبەر بكرێت، یان ‏وەكو خویەك یان وەكو دابونەریت هیچ فەرقی نیە و ‏تاوانێكی زۆر گەورەیە و چەندین فەرموودە لەسەر ‏ترسناكی تاوانی لەبەركردنی ئەم جۆرە جل و بەرگە ‏هاتووە، ئەم جۆرە جلەیش پانتۆڵ و شەرواڵی كوردی و ‏دشداشەیش ئەگرێتەوە. لەو فەرمودانەش لەبارەی جلی ‏شۆڕەوە هاتوون:‏
‏1 / پەیامبەری خوا صلی الله علیه وسلم ئەفەرموێت: ‏سێ‌ جۆر كەس هەن لە قیامەتدا خوای پەروەردگار ‏نایاندوێنێ‌ و ڕویان تێناكاو لە تاوان پاكیان ناكاتەوە و ‏سزایەكی توندیان دەبێت... كەسێك جلی شۆڕ لەبەر بكات.‏
‏ 2/ پەیامبەری خوا صلی الله علیه وسلم ئەفەرموێت: ‏ئەو جل و بەرگەی لە خوار قاپدانەوە بێت ئەوە لە ‏ئاگردایە.‏
‏(لێرەدا مەبەست پێی ئەو كەسەیە كە جلەكەی ‏شۆڕ كردۆتەوە لە ئاگردایە).‏
‏3/ لە هبیب بن مغفل رضي الله عنه ئەفەرموێت ‏گوێم لە پەیامبەری خوا صلی الله علیه وسلم بوو ‏ئەیفەرموو: هەركەسێك بۆ فیز و تەكەبور جلەكەی ‏ژێر پێی بكەوێ‌ ئەوا ژێر ئاگر دەكەوێ‌. ‏
‏4/ لە ابن مسعود ەوە ئەفەرموێت: گوێم لە ‏پەیامبەری خوا صلی الله علیه وسلم بوو ئەیفەرموو: ‏هەركەسێك بە جلی شۆڕەوە نوێژ بكات بۆ فیزو تكبر ‏ئەوە باوەڕی بە حەڵاڵ و حەرامی خوا نیە. ‏
‏5 / پەیامبەری خوا فەرمویەتی: ئامان نەكەی ‏جلەكەت شۆڕبكەیتەوە چونكە شۆڕی جل لە فیز زلیە، ‏وە خوای پەروەردگاریش پێی خۆش نیە. ‏
جێگەی خۆیەتی ئاماژە بكەین بەوەی كە ‏فەرمودەی ژمارە (3 و 4) هەندێك خەڵكی نەفامی ‏ناشارەزا ئەیكەنە بەڵگە بۆ ئەوەی ئەگەر بۆ فیز و ‏تەكەبور نەبێ‌ ئاساییە، بەڵام ئەمە دەعوایەكی پوچەڵە ‏چونكە لە فەرمودەی ژمارە (1 و 2) بە هیچ شێوەیەك ‏باسی تەكەبور و فیز زلی تیا نیە، تەنانەت لە ‏فەرمودەیەی ژمارە (5) پەیامبەری خوا صلی الله علیه ‏وسلم زۆر بە ڕاشكاوانە تەئكید ئەكاتەوە لەسەر ئەوەی ‏كە خودی جل شۆڕیەكە لە تەكەبور و فیز زلیە ‏هەروەك ئەفەرموێ‌: ئامان نەكەی جلەكەت ‏شۆڕبكەیتەوە چونكە شۆڕی جل لە فیز زلیە، وە خوای ‏پەروەردگاریش پێی خۆش نیە.‏
دەبینین لەم فەرمودەیە هیچ باسی فیز و ‏تەكەبوری نەكردووە بەڵكو بە پێچەوانەوە خودی جل ‏شۆڕكردنەوەكەی بە فیز و تەكەبور ناوبردوە.‏
لەم فەرمودانەوە گەورەیی تاوانی لەبەركردنی ئەو ‏جۆرە جلانەمان بۆ دەردەكەوێ‌ كە هۆكاری چونە ئاگرن ‏، و خوای پەروەردگار ناڕوانێ‌ بۆ لەبەر كەری و ‏نایدوێنێ‌ و لەتاوان پاكی ناكاتەوە، تەنانەت لە ‏فەرمودەیەكیان خودی ئەو جۆرە جلە بە فیز و ‏تەكەبور ناوی هاتووە با ئەوەش لەبەری بكات ئیدعای ‏ئەوە بكات كە بۆ تەكەبور نیە، ئەم كردەوەیەش خوا ‏پێی خۆش نیە، جلێكیش خوا پێی خۆش نەبێ‌ چۆن ‏لەو كاتە لەبەری ئەكەیت كە لەگەڵ خوادا قسە دەكەیت ‏و لێی دەپاڕێیتەوە كە نوێژكردنە ؟
زانایانیش زۆر بە توندی باسی ترسناكی ئەم جۆرە ‏جلەیان كردوە و بە حەرام و تاوانی گەورە دایان ناوە با ‏بۆ تەكەبوریش نەبێ‌: ‏
پێشەوا شەوكانی لە (نیل الاوطار(1/641)) ‏ئەفەرموێ‌: هەندێك لە پاشینان هەستاون بە ‏نوسینەوەی نوسراوێكی درێژ كە تیایدا جل شۆڕی بە ‏ڕەهایی یەكلا كردۆتەوە كە حەرامە.‏
وە الحافظ لە (الفتح))(10/275) ئەفەرموێت: ‏بەڵام سەبارەت بە جل شۆڕی بۆ جگە لە فیز زلی و ‏تەكەبور روكەشی فەرمودەكان ئەوە دەگەیەنێت كە ‏ئەویش حەرامە، پاشان فەرموی: وە لایەنی حەرامێتی ‏پێشدەخرێ‌، لە لایەكی تریشەوە جێگەی توش بونە بە ‏فیز زلی، هەروەك ابن العربی فەرمویەتی: دروست نیە ‏موسڵمان جلەكەی ئەوەندە شۆڕ بكاتەوە بە شێوەك ‏بكەوێتە خوار قاپە ڕەقەیەوە، وە بشڵێ‌ من ئەو كارەم ‏بۆ فیز زلی نیە، چونكە یاساغی كردنەكە ئەوەش ‏دەگرێتەوە هەروەكو لە گۆی وشەكەوە دەردەكەوێ‌. وە ‏ناشبێ‌ ئەو كەسەی كە گۆی وشە بیگرێتەوە لە حوكم دا ‏بڵێت من ئەوە جێبەجێ‌ ناكەم لەبەر نەبونی ‏هۆكارەكەی لە مندا ـ كە فیز زلیە ـ چونكە دەعوایەكی ‏باوەڕ پێنەكراوە. بەڵكو خودی شەرواڵ درێژیەكەی ‏بەڵگەیە لەسەر فیز زلی و تكبری. ‏
كەواتە ئەوانەش ئەڵێن بۆ تكبر لەبەری ناكەین ‏ناتوانن بیسەلمێنن لەبەر دوو هۆ.‏
یەكەم / ئەوەی ئەیڵێن تەزكیەی نەفسە خوای ‏پەروەردگاریش ئەفەرموێ‌: [ فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى ] (النجم:32)
دووەم / ئەگەر بۆ تكبر نیە با تەنها جارێك بتوانن ‏و دەست لەو جۆرە جلانە هەڵ بگرن و لەبەری نەكەن. ‏
لەلایەكی تریشەوە لەبەركردنی ئەم جۆرە جلانە ‏بۆ پیاوان حەرامە، چونكە خۆ چواندنە بە ئافرەتان، ‏هەروەك لە (ابن عمر) ەوە هاتووە ئەفەرموێت: ‏پەیامبەری خوا ‏صلى الله عليه وسلم‏ فەرمویەتی: هەركەسێك بۆ فیز و ‏تەكەبور جلەكەی شۆڕبكاتەوە خوای پەروەردگار لە ‏ڕۆژی دواییدا تەماشای ناكات (أم سلمة) فەرموی: ئەی ‏ئافرەتان چی بە پاڵدمی كراسەكانیان بكەن ؟ فەرموی: ‏با بستێك شۆڕی بكەنەوە أم سلمة فەرموی: كەواتە ‏پێكانیان دەر دەكەوێت ؟! ئەویش فەرمووی: با باڵێك ‏شۆڕی بكەنەوە، و لەوەش زیاتر شۆڕی نەكەنەوە (سلسلة الأحاديث الصحيحة: 1864).
بەڵام بە پێچەوانەی ئەم فەرمودەیە ئێستا ‏ئافرەتان جلەكانیان كورت دەكەنەوە و پیاوانیش شۆڕی ‏دەكەنەوە. ‏
لەو فەرمودەی سەرەوە بۆمان دەردەكەوێت بەدەر ‏لەوەی ئەو جۆرە جلانە بۆ پیاوان حەرامە لە لایەكی ‏تریشەوە خۆچواندنە بە ئافرەتان، خۆ چواندن بە ‏ئافرەتانیش لەعنەتی لەسەر هاتووە. هەروەك ‏پەیامبەری خوا ئەفەرموێت: (لعن الله المتشبهین من ‏الرجال بالنسا‌ء).واتە: خوای پەروەردگار لەعنەتی ‏كردوە لەو پیاوانەی خۆیان بە ئافرەتان ئەچوێنن.‏
لەعنەتیش واتە بێ‌ بەشبون لە ڕەحمەتی خوا، ‏ئاخۆ موسڵمان گەر ژیر بێت چۆن خۆی بەر لەعنەت ‏دەخا و خۆی دەكاتە هاوتای شەیتان ؟!‏
دەرئەنجام دەگەینە ئەوەی كە لەبەركردنی ئەم ‏جۆرە جلە لە دوو ڕووەوە تاوانە:‏
یەكەم / بە دەقی فەرمودەی صحیح یاساغی لێكراوە ‏
دووەم / خۆچواندنە بە ئافرەتان و لەعنەتی لەسەر ‏هاتووە. ‏
وە سەبارەت بە تاوانی گەورە زانایان فەرمویانە: ‏لە نیشانەكانی تاوانی گەورە ئەوەیە ئەگەر بەڵێن بدرێ‌ ‏بە ئەنجامدەری بە (چوونە ئاگر و دەركردن لە ‏ڕەحمەتی خوا و لەعنەت)، یان هاوشێوەیان، وە هەر ‏یاساغیەك بەڵێنی تیابوو بە چونە ئاگر ئەوا لە ریزی ‏گەورە تاوانەكان حسابی بۆ دەكرێ‌، پەیامبەری خوایش ‏فەرمویەتی: " أسفل الكعبين من الازار فى النار" بۆیە ‏ئەگەر كارێكی سوننەت بوایە ئەوا بەڵێنی چوونە ئاگر ‏نە ئەدرا بە ئەنجامدەری، چونكە بەڵێنی چونە ئاگر ‏لەسەر وازهێنان لە سوننەت نادرێ‌.‏
لەوەی باسمان كرد بۆمان دەركەوت كە لەبەركردنی ‏جلی شۆڕ بۆ پیاوان لەلایەكەوە حەرامە وە لەلایەكی ‏ترەوە خۆ چواندانە بە ئافرەتان و لەعنەتی لەسەر ‏هاتووە.‏
وَآخِرُ دَعْوانا أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمينَ‏

www.ba8.org

بینێرە بۆ هاوڕێکەت
چاپکردن
ستایڵ
  • قەبارەی فۆنت
    • گەورەکردن:
    • zoomin
    • بچوک کردنەوە:
    • zoomout
  • جۆری فۆنت
    • ههەڵبژاردن:
  • ڕەنگی فۆنت
    • هەڵبژاردن:
  • بنەڕەتی کردنەوە
    • بنەرەتی
ڕێکلام