ماڵپەری بەهەشت

بەشە سەرەکیەکان
پرسیار و وەڵامی شەرعی
ئاماری ماڵپەڕ




ڕێکلام
پێویستە كچ بخوێنێ

خوای گەورە دەفەرموێ:
[هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ] .الزمر:9
واتە: ئایا ئەو كەسانەی دەزانن وەك ئەو كەسانە یەكسانن كە نازانن؟ لە راستی دا نەخێر.
هەروەها دەفەرموێ:
[اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ*الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ] العلق:3-5
واتە: بخوێنە، پەروەردەگارت لەهەمو كەس بەخشندەترە، ئەوەى كە ئادەمیى فێرى نوسین كردوە بە قەڵەم، ئادەمیى زاناكردوە بەو شتانەى كە نەى دەزانى.
پێغەمبەرصلى الله عليه وسلم دەفەرموێ:((النساء شقائق الرجال)) [ رواه أحمد في المسند وأبوداود والترمذي (حديث صحيح)] واتە ئافرەتان خوشك و نیوە و هاوشان و هاووێنەى پیاوانن لە خووڕەوشت و سروشتدا.
ئەم فەرمودەیە ئەوەمان بۆ دەردەخات كە هەر چ شتێك مسوڵمان فەرمانی پێ دەكرێ، لەوانەش داوا كردنی زانیارى، ئافرەتیش دەگرێتەوە، تەنها ئەو شتانە نەبێ كە تایبەتمەند دەكرێ.
((قال النبي صلى الله عليه وسلم لإحدى الصحابيات وكان إسمها الشفاء: ألا تعلمين هذه -يريد حفصة- رقية النملة كما علمتيها الكتابة)). رواه أبوداود (حديث صحيح)
واتە: یەكێك لە ئافرەتە صەحابى یەكان، كە ناوی (شیفاء) بو، پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم پێى فەرمو: (حەفصە) فێری (رقية النملة‌)(*) ناكەی، وەك چۆن فێری نوسینت كرد.
لە گەورەیی كاری پێغەمبەرصلى الله عليه وسلم ئەوەیە، خۆی نەخوێندەوار بوە و فەرمانی بە فێربونی نوسین كردوە بۆ حەفێەی خێزانی، لە كاتێكدا حەفصە بە تەمەنیش بو. لەمەدا وانەیەكی كاریگەر دەبینرێ بۆ ئەو پیاوانەی خێزانەكانیان بە نەخوێندەواری دەهێڵنەوە، وازیان لێ دێنن فێر نەبن! كە بەهۆی نەخوێندەوارى یەوە بۆشاییەكی زۆریان بۆ پەیدا دەبێ، بە هۆی نەخوێندنەوەی پەرتوكە بەسودەكان، هەروەها دەبێتە هۆی ئەوەی شەیتان وەسوەسە بخاتە دڵیانەوە!! یان ببنە هۆیەك بۆ یارمەتی نەدان و هاوكاری نەكردنی منداڵەكانیان بۆ خوێندن.
ئەم ئایەت و فەرمودانەی پێغەمبەرصلى الله عليه وسلم سەبارەت بە فێربونی ئافرەتان باس كران، قسەی ئەو كەسە مێشك وشكانە بە درۆ دەخاتەوە، كە دەڵێن نابێ ئافرەت فێری خوێندنەوە و نوسین ببێ. بەڵگەشیان ئەم فەرمودە هەڵبەستراو(موضوع)ەیە كە دەڵێ: (لا تسكنوهن الغرف، ولا تعلموهن الكتابة).. واتە: ئافرەتان لە ژورەوەیان نیشتەجێ مەكەن و فێری نوسینیان مەكەن. ئەم جۆرە فەرمودە هەڵبەستراوە چۆن بۆتە هۆی نەفامی ئافرەت و نەفامی منداڵەكانمان.
یەكێك لە وتاربێژی مزگەوتەكان پێی گوتم: لە لادێیە‌كدا قوتابخانەیەكی كچانی داخستوە، وای زانیوە ئەم فەرمودەیە (صحيح)ە!!
فێر بونی ئافرەت بە خوێندنەوە و نوسین، كارێكی هەستیار و خەتەرناكە، چونكە گەر ئافرەت خوێندن و نوسینی بۆ كاری باش و چاكە بەكار هێنا، وەك ئەوەى خوا و پێغەمبەر دایان ناوە، ئەوا بەرزترین و كاریگەرترین سەرەنجام و ئاكامی دەبێت. هەروەها سودی بۆ ئافرەتەكە و میللەتەكەشی دەبێت، چونكە خوێندن و نوسین دەبێتە یارمەتیدەری بۆ چاكتر بەجێ هێنانی ئەركی سەر شانى، كە بریتى یە لە هاوسەریەتی و دایكایەتی و پەروەردەی چەند نەوەیەك و بەڕێوەبەریی ماڵەوە.
ئەوانەش پێویستیان بە لێكۆڵینەوەیەكی فراوانی عەقیدە و بنەماكانی ئیسلام و مێژوی ئیسلام و پەروەردەی ئیسلامی و ژیانی ئیسلامی و ماڵی ئیسلامی هەیە.
لە راستیدا كۆمەڵگەى ئیسلامى فێركردنى ئافرەتانى بەخراپى بەكارهێنا، دەرەنجامەكەشى دەبینین بریتى یە، لە بێ سەروبەرى خوڕەوشت و پەروەردە، كە قەوارەى نەتەوە و نیشتمان دەخاتە مەترسیەوە، كە نە وەكو پیاو بە ئەركى خۆى هەستێ و، نە وەك ئافرەت بتوانێ بە ئەركى پەروەردە هەستێ.
پێویستە ئەوە بزانین موبەشیرەكان و رۆژهەڵاتناسەكان (المستشرقین)، ئەوانەى هەولڕ و كۆشش دەدەن بۆ داڕوخانى ماڵى ئیسلامى و، گەندەلڕ كردنى خێزانى ئیسلامى، كە بەراییە بۆ لەناوبردنى هێزى مسوڵمانان؛ چەندەها ساڵە بە بەردەوامى پلان و نەخشە دادەنێن بۆ ئەو كودەتایەى، كە گومانم نیە گەیشتونەتە ئامانجە پیس و روخێنەرەكەیان، كە لەژێر پەردەى هەبونى غیرە لەسەر ئافرەتى مسوڵمان و هەوڵدان بۆ فێربونى، خۆى حەشارداوە و خۆى گۆڕیوە.
ئا ئەوانە چ فێربونێكیان مەبەستە؟
فێربونێكى فەرەنجیان مەبەستە، دەیانەوێ ئادابە بەرز و جوانەكانى ئیسلامى بگۆڕن و، لەژێر پەردەى زانست و زانیاریدا ژەهرى خۆیان بڵاو بكەنەوە.
خوێنەرى بەڕێز! ئەمەش راڤەى پلانى تەبشیر و داگیركەرانە سەبارەت بە ئافرەتان.
لە كتێبى (الغارة على العالم الإسلامی) لاپەڕە 47دا هاتوە:
((پێویستە موبەشیرەكان نائومێد نەبن، كە دەبینن بە گاوركردنیان بۆ مسوڵمانان كزە؛ چونكە بەدڵنیاییەوە مسوڵمانان لەدڵیاندا ئارەزوویەكى زۆریان بۆ زانستەكانى ئەوروپى و رزگاركردنى ئافرەت گەشەى كردوە -مەبەستیان لەمەدا فەلسەفە و تیۆرە رەوشتە بەرەڵڵاییەكانە-.))
لە لاپەڕە 88-89 راپۆرتێك سەبارەت بە كار و بڕیارەكانى كۆنگرەى (لكنو) و (قاهیرە) هاتوە، كە كۆنگرەى بەگاوركردن(تبشیرى)ن و لەساڵى 1911 گرێدرا، بەرنامەى كارى بریتى بو لە چەند كارێك:
یەكەم/ دیراسەكردنى حاڵى ئێستا.
دوەم/ هەڵسانەوەى ویست و هیمەتەكان بۆ فراوانكردنى فێركردنى تەبشیریى لە فێركردنى ئافرەتاندا.
ئا بەم چەشنە لە كۆنگرەى موبەشیرەكان، بەناو رزگاركردنى ئافرەتى مسوڵمان دەستى پێكرد.
ئەرێ بەخوا! موبەشیرە خاچپەرستەكان بانگەوازى دەكەن و كاردەكەن، بۆ بەناو رزگاركردنى ئافرەتى مسوڵمان، دیارە دەپرسى بۆچى؟!
ئەوەش وەڵام: (مورو برجر) كە بابایەكى جولەكەى ئەمریكى هاوچەرخە، لە كتێبەكەیدا (العالم العربی الیوم) دەڵێ:
((ئافرەتى مسوڵمانى خوێندەوار، لەگشت تاكێكى كۆمەڵگە لە رێنماییەكانى ئایینەوە دورترە، بەتواناترین تاكى كۆمەڵگەشە، بۆ ئەوەى هەمو كۆمەڵگە لە ئیسلام دور بخاتەوە! [ جاهلية‌ قرن العشرین، ص 332-333.]
لە كتێبى (التبشیر والاستعمار)دا هاتوە كە ئەمە پوختەكەیەتى:
كاتێ موبەشیرەكان هاتنە جیهانى عەرەبیەوە، دەركیان كرد ئافرەت زیاتر لەپیاو كاریگەرى لە پەروەردەكردندا هەیە، لەبەر ئەوە لە پێشەوەى بایەخ پێدانیان دانا، رۆژهەڵاتناس (جیب) دەڵێ: قوتابخانەى كچان لە (بێروت)دا بیلبیلەى چاومە..
هەر لەبەر ئەمەش بو ئەمریكیەكان لەساڵى (1870)دا هەزار دۆلاریان تەرخان كرد، بۆ دروستكردنى قوتابخانەیەكى دینى لە (بێروت)دا، پاساوى داواكەیان بریتى بو لەوەى، كە ئافرەت لە ژیانى ماڵەوەیدا نرخى هەیە، ئەو قوتابخانەش لە ئاییندەدا یاریدەى بەگاوركردنى سوریایە.(86-87)
===============================
(*)(رقية النملة‌): (رقية‌) واتە دوعاخوێندن و نوشتەى شەرعى.
النملة‌): ابن القیم لە (زاد المعاد)دا دەڵێ: (النملة‌) چەند برینێكە لە هەردو لاتەنیشتەوە دەردەچێ. بۆیە پێى دەڵێن (نملة‌) چونكە ئەو كەسەى دوچارى بوە، وا هەست دەكات كە مێرولە بەسەر شوێنى برینەكەدا دەڕوا و دەیگەزێ.. بڕوانە (مفصل أحكام المرأة والبيت المسلم في الشريعة الإسلامية)ى د. عبدالكریم زیدان، بەرگى سێیەم، ل250. (وەرگێڕ)

www.ba8.org

بینێرە بۆ هاوڕێکەت
چاپکردن
ستایڵ
  • قەبارەی فۆنت
    • گەورەکردن:
    • zoomin
    • بچوک کردنەوە:
    • zoomout
  • جۆری فۆنت
    • ههەڵبژاردن:
  • ڕەنگی فۆنت
    • هەڵبژاردن:
  • بنەڕەتی کردنەوە
    • بنەرەتی
ڕێکلام