ئه‌گه‌ر دكتۆر بۆم بنوسێ ده‌بێت فه‌حسى سبیرم بكه‌م ئایا به‌ گرتنى ئه‌و مه‌نیه‌ له‌ خۆم له‌م رِه‌مه‌زانه‌دا رِۆژووه‌كه‌م ده‌شكێ؟

براى به‌رِێزمان له‌ وه‌ڵامێكى پێشوودا سه‌باره‌ت به‌ ئاوى خۆ هێنانه‌وه‌ ئه‌ومان ووت كه‌ : زانایان دوو بۆچوونى جیاوازیان هه‌یه‌ له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى كه‌ : ئایا ئاوهێنانه‌وه‌ى خۆ به‌ ده‌ست یان به‌هه‌ر شتێكى تر ( ده‌ست په‌رِ ) رِۆژوو به‌تالڕ ده‌كاته‌وه‌ یان نه‌ ؟
بۆچوونى یه‌كه‌م : ئه‌و كاره‌ رِۆژوو به‌تالڕ ده‌كاته‌وه‌ ، و خاوه‌نه‌كه‌ى تاوان باره‌ و پێویسته‌ تۆبه‌ بكات ، و قه‌زاى رِۆژووه‌كه‌شى بكاته‌وه‌ ، به‌ڵگه‌ى ئه‌م كۆمه‌ڵه‌ش قیاسكردنێتى له‌ گه‌لڕ ئه‌و كه‌سه‌ى كه‌ له‌ گه‌لڕ خێزانى خۆیدا جووت بێت له‌ كاتى به‌ رِۆژوو بووندا هه‌روه‌ك له‌م فه‌رمووده‌یه‌دا هاتووه‌ كه‌ ( أبو هریره‌ ) دا هاتووه‌ ( كه‌ بوخارى و مسلم ده‌یگێرِنه‌وه‌ ) .
كه‌واته‌ : هه‌ردوو كۆمه‌ڵه‌كه‌ هاو ده‌نگن له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ ئه‌نجام ده‌رى تاوانى ئه‌نجام داوه‌ ، پێویسته‌ له‌ سه‌رى تۆبه‌ بكات و جارێكى تر ئه‌و كاره‌ ئه‌نجام نه‌دات .
وه‌ جیاوازن له‌وه‌ى كه‌ به‌تاڵكه‌ره‌وه‌ى رِۆژووه‌ یان نه‌ ، وه‌ ئایا كه‌فاره‌ى ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر یان نه‌ ؟
بۆیه‌ ووتمان بۆ ده‌رچوون له‌و جیاوازیه‌ : پێویسته‌ له‌ سه‌ر موسوڵمان ئه‌م تاوانه‌ ئه‌نجام نه‌دات ، و نزیكى نه‌كه‌وێت ، چونكه‌ تاوان له‌ خێرى رِۆژوو كه‌م ده‌كاته‌وه‌ ، چونكه‌ تاوان وا ده‌كات له‌ رِۆژووان به‌شى ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ بێت كه‌ تێیدا هاتووه‌ : " رُبَّ صَائِمٍ حَظُّةُ مِنْ صِيَامِهِ الجُوعُ وَالعَطَشْ " ( أخرجه ابن ماجه : ( 1 / 539 ) ، والدارمي : ( 2 / 211 ) ، وأحمد : ( 2 / 441 و 273 ) ، والبيهقي : ( 4 / 270 )  من طريق سعيد المقبري من أبي هريرة ، وسنده صحيح ) .

واته‌ : زۆر رِۆژووان هه‌یه‌ ته‌نها برسێتى و تینویه‌تى بۆ ده‌مێنێته‌وه‌ ... پاشان وه‌كو ئیحتیات كردنێك ، ئه‌و رِۆژه‌شى قه‌زا بكاته‌وه‌ ... خواى په‌روه‌ردگاریش له‌ هه‌مووان زاناتره‌ .
ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر به‌ بێ هۆكار ـ واته‌ بۆ مه‌به‌ستێك و كارێكى پێویست نه‌بێت ـ به‌ڵام ئه‌گه‌ر بۆ كارێكى پێویست بێت و به‌ بێ ئه‌و نه‌كرێت ئه‌وا زانایان رِێى پێ ده‌ده‌ن له‌ بابى ( الضرورات تبيح المحظورات  ) به‌ڵام ده‌بێت له‌ رِه‌مه‌زان نه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ى رِۆژووه‌كه‌ى به‌تاڵ نه‌كاته‌وه‌ ، وه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ر پێویستى كرد ئه‌و كاره‌ له‌ رِه‌مه‌زاندا بێت ، ئه‌وا قه‌زاى ئه‌و رِۆژه‌ى ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر بێ ئه‌وه‌ى هیچ فیدیه‌ و كه‌فاره‌یه‌كى بكه‌وێته‌ سه‌ر ... برِوانه‌ :( فتاوى الشيخ عبد الله بن حميد ص271 ) ، و ( فتاوى اللجنة الدائمة للبحوث العلمية و الإفتاء ، برقم : 4003 ) ... خواى په‌روه‌ردگاریش زاناتره‌ .

وَآخِرُ دَعْوَانَا أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

له‌ لایه‌ن مامۆستا (عدنان بارام) ه‌ وه‌ وه‌ڵام دراوه‌ته‌وه‌